नमस्कार मित्रांनो,
मित्रांनो, श्री स्वामी समर्थ, भाद्रपदाच्या कृष्ण पक्षातील अमावस्याला कुषोत्पतिनी अमावस्या, भाद्रपद अमावस्या आणि पिठोरी अमावस्या म्हणतात. या दिवशी पुजारी नद्या आणि खोऱ्यांमधून कुशा नावाचे गवत उपटतात आणि वर्षभर धार्मिक विधी करण्यासाठी घरी आणतात. कुशा गवताला उत्तराखंडमध्ये कंस म्हणतात. कुशाचे वैज्ञानिक नाव एराग्रोस्टिस सायनोसॉराइड्स आहे.
या दिवशी धार्मिक कार्य, श्राद्धविधी इत्यादींमध्ये वापरण्यात येणारा घास या दिवशी गोळा केल्यास त्याचे वर्षभर पुण्य लाभते. कुशा गवताशिवाय कोणतीही धार्मिक पूजा निष्फळ मानली जाते. म्हणून कुशा गवताचा उपयोग हिंदूंच्या उपासनेत ठळकपणे केला जातो.
या दिवशी तोडलेला कुश वर्षभर पवित्र राहतो.कुषोत्पतिनी अमावस्येच्या दिवशी कुशा धस सोडण्याचे काही नियम आहेत, ज्यांचे पालन करणे आवश्यक आहे.शास्त्रात दहा प्रकारच्या कुशांचे वर्णन केले आहे.अतिशय पवित्र असल्यामुळे याला पवित्री असे नाव आहे.
त्याची टोके टोकदार आहेत. कुषोत्पतिनी अमावस्येच्या दिवशी कुशा काढताना हे ध्यानात ठेवावे की कुशा कोणत्याही साधनाने कापू नयेत, हातानेच बाहेर काढावा आणि कुशाचा घास तोडू नये. म्हणजे गवताचा पुढचा भाग तुटू नये.
कुशा गोळा करण्यासाठी सूर्योदयाची वेळ सर्वोत्तम मानली जाते. ‘ओम हम फट’ या मंत्राचा उच्चार करताना उत्तरेकडे तोंड करून कुश उपटून टाकावे. उजव्या हाताने एकाच वेळी कुशा काढा.
असे मानले जाते की जेव्हा सीताजी पृथ्वीमध्ये विसर्जित झाल्या तेव्हा श्रीरामजींनी त्यांना पटकन पळून थांबवण्याचा प्रयत्न केला, परंतु त्यांच्या हातात फक्त सीताजींचे केस येऊ शकले. हे केस राशीचे चिन्ह स्वतःच कुशाच्या रूपात बदलले.
हिंदू धर्मात अमावस्या तिथी पितरांसाठी केलेले श्राद्ध विधी, तर्पण, पिंडदान इत्यादींसाठी विशेष मानली जाते. दान आणि दान आणि कालसर्प दोष निवारणासाठीही ही तिथी महत्त्वाची मानली जाते. भाद्रपद अमावस्येला कौटुंबिक सुख, शांती आणि ऐश्वर्यप्राप्तीसाठी अनेक उपाय केले जातात.
भाद्रपद अमावस्याला पिथोरा अमावस्या असेही म्हणतात, म्हणून या दिवशी दुर्गा देवीची पूजा केली जाते. असे म्हणतात की या दिवशी माता पार्वतीने इंद्राणीला या व्रताचे महत्त्व सांगितले होते. विवाहित स्त्रिया संततीप्राप्तीसाठी आणि मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी दुर्गा देवीची पूजा करतात.
हिंदू धर्मात अमावस्या तिथीला विशेष महत्त्व आहे. अमावस्येला पवित्र नदीत स्नान करून पितरांसाठी दान, तर्पण, पिंडदान, श्राद्ध विधी केले जातात. आज भाद्रपद महिन्यातील अमावस्या आहे. याला कुश ग्रहणी किंवा पिठोरी अमावस्या म्हणतात.
या दिवशी स्त्रिया आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि त्यांच्या वैवाहिक जीवनात सुख आणि शांती मिळावी यासाठी भगवान शिव आणि देवी पार्वतीची उपासना करतात आणि उपास करतात. आज मंगळवार आहे, या दिवशी तुम्ही संकटमोचन हनुमानजीची पूजा देखील करू शकता.
त्याच्या कृपेने तुमची सर्व कामे विना अडथळा पूर्ण होतील. त्रिपुष्कर योगही तयार होत आहे.याशिवाय पिठोरी अमावस्या या दिवशी पितरांच्या शांतीसाठी नैवेद्य दाखवला जातो.
एवढेच नाही तर या दिवशी दान वगैरेचेही विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी स्त्रिया आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी आणि अपत्यप्राप्तीसाठी व्रत करतात असे म्हणतात.
दररोज अशी माहिती पोस्ट मिळविण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला लाईक करा.